Trong vòng đời của một con heo, giai đoạn từ 0–21 ngày tuổi được coi là “thời điểm vàng” để thiết lập nền tảng sức khỏe. Tuy nhiên, dưới góc độ chuyên môn, đây cũng là giai đoạn nhạy cảm nhất khi hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và heo con đang ở trong “khoảng trống miễn dịch” – thời điểm miễn dịch thụ động từ sữa mẹ giảm dần nhưng miễn dịch chủ động chưa kịp hình thành.
Chính vì lý do đó, tiêu chảy trên heo con theo mẹ luôn là “cơn ác mộng” gây thiệt hại kinh tế nặng nề: từ tỷ lệ chết cao, giảm trọng lượng khi cai sữa cho đến chi phí thuốc men, nhân công đội lên nhanh chóng. Đáng báo động hơn, việc “điều trị theo thói quen” đã dần khép lại khi các loại thuốc cũ không còn hiệu quả. Trong bối cảnh vi khuẩn kháng kháng sinh ngày càng gia tăng, việc khảo sát tác nhân vi khuẩn và thực hiện kháng sinh đồ là cơ sở khoa học quan trọng để lựa chọn phác đồ điều trị hiệu quả, an toàn và bền vững. Bài viết này chia sẻ kết quả khảo sát vi khuẩn gây tiêu chảy trên heo con theo mẹ thực tế tại Miền Nam vào quý 1/2026 sau khi phân lập và làm kháng sinh đồ, nhằm cung cấp thêm thông tin thực tiễn cho cán bộ kỹ thuật và người chăn nuôi.
Điểm tin số 1: E.coli – Vị khách không mời nhưng hiện diện tuyệt đối 100%
Kết quả khảo sát trên 20 mẫu swab phân lấy từ 10 trang trại khác nhau tại khu vực Miền Nam đã đưa ra một con số gây sốc: 100% số trại (10/10 trại) và 100% số mẫu (20/20 mẫu) đều dương tính với vi khuẩn E.coli.
Biểu đồ 1: Kết quả tỉ lệ kháng sinh nhạy cảm với E.coli
Biểu đồ trên cho thấy vi khuẩn E.coli nhạy cảm cao với các kháng sinh: Colistin, Apramycin, Ceftiofur
Con số này cho thấy vi khuẩn E.Coli có mặt ở khắp nơi trong môi trường chuồng trại và có thể bùng phát thành bệnh lý bất kỳ lúc nào khi sức đề kháng của heo con suy giảm việc chỉ tập trung vào “vệ sinh sát trùng” là chưa đủ. Chiến lược đúng đắn hiện nay phải là “kiểm soát vi khuẩn” và “sử dụng thuốc mục tiêu” để ngăn chặn vi khuẩn bùng phát.
Điều trị tham khảo
Sử dụng kháng sinh Ceftocil – Thái Lan (Phân phối bởi công ty Tiến Thành HCM)
 |
|
Điểm tin số 2: Clostridium perfringens – “Kẻ sát thủ” kỵ khí
Trong khi chúng ta thường quá tập trung vào E.coli, khảo sát đã chỉ ra một tác nhân đáng gờm khác thường bị bỏ sót: Clostridium perfringens. Số liệu thực tế cho thấy vi khuẩn này xuất hiện tại 40% số trại (4/10 trại) và chiếm 35% tổng số mẫu (7/20 mẫu).
Biểu đồ 2: Kết quả tỉ lệ kháng sinh nhạy cảm với Clostridium perfringens
Biểu đồ trên cho thấy vi khuẩn Clostridium perfringens nhạy cảm cao với các kháng sinh: Enrofloxacin, Penicillin, Florfenicol.
Đây là loại vi khuẩn kỵ khí, một đặc tính khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều so với các loại vi khuẩn hiếu khí thông thường. Nếu dùng sai loại kháng sinh không có phổ tác động lên vi khuẩn kỵ khí, hiệu quả điều trị sẽ bằng không.
Điều trị tham khảo
Sử dụng kháng sinh Penstrep 20/20 Inj – Bỉ (Phân phối bởi công ty Tiến Thành HCM)
 | Thành phần: Trong 1ml sản phẩm có chứa Benzylpenicillin procaine (bọc lecithin) ………….. 200,000 IU Liều dùng: Lắc đều trước khi dùng – Heo, trâu bò trưởng thành: 1ml/ 20kg thể trọng (I.M) – Heo con, bê, cừu và dê con: 1ml/ 10kg thể trọng (I.M) Sử dụng 3 ngày liên tục, lưu ý lượng thuốc tại mỗi vị trí tiêm không vượt quá 20ml đối với trâu bò, 10ml đối với heo và 5ml đối với dê, cừu. Tham khảo chi tiết sản phẩm: Tại đây |
Sử dụng kháng sinh Florfenikel 300mg/ml – Bỉ (Phân phối bởi công ty Tiến Thành HCM)
 | Thành phần: Trong 1ml sản phẩm có chứa Florfenicol…………… 300mg Liều dùng: Lắc đều trước khi dùng – Heo: Tiêm bắp cổ với liều 15 mg/kg thể trọng, 2 lần, cách nhau khoảng 48 giờ. Thể tích tiêm cho mỗi vị trí không nên quá 3 ml. |
Điểm tin số 3: Salmonella spp. – Tác nhân thầm lặng
Kết quả khảo sát cho thấy vi khuẩn Salmonella hiện diện ở 10% trại khảo sát (1/10 trại ) và 5% tổng số mẫu (1/20 mẫu).
Biểu đồ 3: Kết quả tỉ lệ kháng sinh nhạy cảm với Salmolnella spp.
Biểu đồ trên cho thấy vi khuẩn Salmolnella spp nhạy cảm cao với các kháng sinh: Enrofloxacin, Penicillin, Florfenicol.
Mặc dù con số này chiếm 1 phần nhỏ khi so sánh với sự hiện diện của 2 vi khuẩn E.coli và Clostridium perfringens trong trại. Nhưng bất cứ sự hiện diện nào của những vi khuẩn này cũng là mối đe dọa đối với sức khỏe đàn heo con nếu kết hợp với các yếu tố bất lợi khác.
Điều trị tham khảo
Sử dụng kháng sinh Mycocin-100 – Thái Lan (Phân phối bởi công ty Tiến Thành HCM)
 | Thành phần: Enrofloxacin ……. 100mg Liều dùng: Heo: Tiêm bắp 1ml/40kg thể trọng trong 3-5 ngày Tham khảo chi tiết sản phẩm: Tại đây |
Theo BSTY. Trần Quốc Phong
Phòng kỹ thuật– Công ty TNHH Vật tư Thú y Tiến Thành (TP. Hà Nội) chi nhánh tại TP. HCM